Zeezezenders van
IsraŽl tot Zeeland.

******************************

Het is begin 1979. De odyssee van de Europese zeezenders lijkt met het stilzwijgen van Radio Mi Amigo voorgoed ten einde te zijn gekomen. En toch is dit slechts schijn, niet alleen deze zender zou nog een come back forceren, ook Radio Caroline zou nog verschillende malen terugkeren. Radio Del Mare probeert het met nog liefst twee andere schepen en nieuwe stations als Laser 558, Monique en 819 moeten nog geboren worden. De geschiedenissen van al deze stations kan je lezen in een apart hoofdstuk dat de titel 'De woelige jaren 80' meekreeg.

In afwachting daarvan, een blik op de radiopiraterij in de rest van de wereld. Een oogopslag eigenlijk, want buiten Europa zijn er slechts een beperkt aantal zeezenders geweest. Radiopiraten hadden er dan ook geen enkele reden van bestaan omdat private radio's er wettelijk waren georganiseerd. Of ook nog omdat landen waar helemaal geen vrijheid heerst, steeds korte metten hebben gemaakt met radiogekke vrijbuiters voor de kust, territoriale wateren of niet !

Radio Hauraki.
------------------

Het is mei 1966 als vier heren, Chris Parkinson, Derek Lowe, David Gapes en Dennis O'Callahen een aanvraag voor een zendvergunning indienen bij de Nieuw Zeelandse PTT. Ze wordt geweigerd ! Meteen de aanleiding voor een gedurfde onderneming die zal leiden tot de omverwerping van de "New Zealand Broadcasting Corporation", die op dat moment het omroepmonopolie bezit.
De vier kopen een 160 ton metend houten schip, de "Tiri" Het scheepje is wat klein uitgevallen, maar men hoopt er het beste van te maken. De firma "South Pacific Advertising" wordt opgericht om het project in de actualiteit te brengen en om de komende zakelijke belangen te behartigen.
Voorlopig is er weinig geld om de boot op te knappen, maar het enthousiasme is zo groot dat een ploeg van vijftien mensen continu in de weer is om de schuit tot een volwaardig zendschip om te bouwen. Iedereen werkt zowat gratis !

In de maand October is men zover dat er aan uitvaren kan gedacht worden. De Nieuw Zeelandse justitie ziet het echter helemaal anders. Het Ministerie van Marine eist dat de "Tiri" aan een zeewaardigheidsonderzoek zou onderworpen worden omdat de schuit vroeger als woonboot ingeschreven stond en dus niet naar open zee mag ! Er begint een wekenlang durend steekspelletje over wel en niet uitvaren. In een poging om er zonder toelating vandoor te gaan loopt de zendboot heel wat ernstige schade op ! Op 26 Oktober houden duizenden mensen een protestbetoging om het schip vrij te krijgen. Er wordt zelfs een omhaling georganiseerd waarbij voldoende fondsen verzameld worden om de schade aan het schip te betalen !
Ongelooflijk, want het station is nog nooit in de lucht geweest !
Uiteindelijk besluit de rechtbank dat de "Tiri" een woonboot is. De radiomakers in wording zien hun noeste plannen de mist ingaan. Ze wagen nog een ultieme poging om hun schip de haven uit te krijgen. En ze doen het zo handig dat zelfs de bewaker, vijftig meter verder, niks in de gaten heeft.
De "Tiri" verlaat ongehinderd de haven van Auckland. Zeven uur later wordt het anker gedropt in de Golf van Hauraki, vandaar dat het station zich "Radio Hauraki" noemt.
Nieuw Zeeland heeft haar popstation en het is er razend blij mee !
Op 27 Januari 1967 licht "Radio Hauraki" vrijwillig het anker om te helpen bij een speuractie naar een vermist jacht. Als de reddingsoperatie afgelopen is krijgt men last met de motor en de waterpompen. Er barst bovendien nog een flinke storm los. De "Tiri" loopt vast op de kust ! De luisteraars hebben de dramatische drift rechtstreeks kunnen volgen. Deejay Paul Lineham heeft hen voortdurend op de hoogte gehouden tijdens zijn programma. Tot het kraken van het schip en de vreselijke geluiden van de stranding toe, zijn te horen geweest. Het scheepje is flink beschadigd. Op 28 Februari 1967 is "Radio Hauraki" opnieuw in de lucht vanaf een nieuw zendschip, de "Tiri 2". Maar ook dit kersverse schip is niet veilig voor bruut stormgeweld. Begin April loopt het op zijn beurt, met een gebroken mast, vast op de kust. De bemanning mag een flinke kaars branden. In de onmiddelijke nabijheid zinkt een ferryboot. Er zijn vijftig doden. Een week later kunnen de luisteraars echter alweer afstemmen.

Intussen wordt de popzender geweldig populair. De Nieuw Zeelandse regering, die merkt dat de radiopiraat in een grote behoefte voorziet voor de jeugd, besluit om commerciŽle stations toe te laten. In 1969 krijgt "Radio Hauraki" dan ook een officiŽle zendvergunning om een station op te richten in Auckland !
Het wordt jammer genoeg geen triomfantelijke binnenvaart in deze havenstad. Deejay Rick Grant is tijdens de laatste reis over boord geslagen en verdronken...

Radio Free America.
------------------------

Het lijkt gek, maar ook in het land van de grote radioweelde, de Verenigde Staten, kan men bogen op een korte zeezendergeschiedenis.
Het begint allemaal als dominee Carl McIntire, die eigenaar is van twee radiostations in Midden Pennsylvania, geen toestemming meer krijgt van de "Federal Communications Commission" (de organisatie die alle zendvergunningen verleent), om nog langer uit te zenden. Dit zou het gevolg zijn van het doorgeven van onjuiste programmaplanningen aan de F.C.C. en door een te eenzijdig politiek gedachtengoed. Te rechts !
McIntire blijft niet met de handen in het haar zitten. Tijdens de laatste Augustusweek van 1973 gaat de 28 jaar oude mijnenveger, de "SS Oceanic", voor anker voor de kust van Cape May (New Jersey). Op 12 september is "Radio Free America" in de lucht, vanaf het tot 'Columbus' omgedoopte zendschip.
Omdat men er nog niet in geslaagd is een perfect ankersysteem uit te dokteren blijft het schip voor de kust op en neer varen. Intussen dient het station WHLW uit Lakewood klacht in, "Radio Free America" zou haar uitzendingen storen. Later volgt er een gelijkaardige klacht van KSL uit Salt Lake City, tweeduizend mijl verder ! Daar het helemaal niet in de bedoeling ligt van de dominee om iemand te storen, besluit hij de uitzendingen voorlopig te staken en terug te komen...
Dat gaat niet zonder slag of stoot. Vooreerst is er een gerechterlijk bevel van een federale rechter in Camden, New Jersey. Die verbiedt de dominee uit te zenden tot 1 October, wanneer definitief zal beslist worden over het lot van het station.
Er is immers een wet teruggevonden (Sectie 301 van de wetgeving op Communicatie uit 1934), die het uitzenden vanaf Amerikaanse schepen, zonder toelating gewoon verbied. En de Columbus vaart onder de VS-vlag !
Het schip vaart dan maar terug de haven in en er wordt afgewacht. Er volgt een juridisch steekspel dat heel lang aansleept. In Maart 1974 wordt "Radio Free America" definitief verboden om uit te zenden.
De zeezender maakte gebruik van een oude 10 kW zender van RCA, die slechts de helft van het oorspronkelijke zendvermogen haalde. De antenne was niet meer dan een lang stuk draad dat in V-vorm aan de 30 meter hoge mast was bevestigd. De studio bestond uit vier bandrecorders en een mengpaneel...

The Voice of Peace.
------------------------

Voor de IsraŽlische kust ligt op dat moment 's werelds enige nog actieve zeezender. De "Voice of Peace". Een ongewone naam en bij een eerste indruk zou je kunnen denken dat het hier om een politiek geÔnspireerde zender gaat. De "Voice of Peace" is inderdaad meer dan zomaar een zeezender. Het is een commercieel station met een ideologische boodschap voor het Midden Oosten. Vredesboodschappen, verpakt tussen jingles en popmuziek, gepresenteerd door een stel vlotte deejays. De story van de "Voice of Peace" is eigenlijk het verhaal van Abie Nathan. Hij komt uit Iran en maakt naam als hij in 1947 betrokken is bij het vervoer van vluchtelingen naar en uit India, tijdens een oorlog met Pakistan. Abie is er RAF-piloot. Kort daarop maakt hij deel uit van de IsraŽlische luchtmacht. Daarna en tot 1965 houdt hij een zeer gerenomeerd restaurant in Tel Aviv. Opeens heeft hij er genoeg van en vindt dat hij beter een poging kan doen om de IsraŽlisch - Arabische oorlog te stoppen. Hij heeft intussen over de Europese zeezenders gehoord en is meteen gewonnen voor het idee ! Hij verkoopt zijn restaurant en stort zich in de radiopiraterij. In Nederland koopt hij de "Cito", een cargoschip. Het Nederlandse volk heeft inmiddels via vredesacties, geldinzamelingen en schenkingen bijna de helft van het noodzakelijke kapitaal bij elkaar gekregen voor de oprichting van de "Voice of Peace". De rest van het geld denkt Abie in de Verenigde Staten te halen. Vandaar dat hij koers zet naar New York.
Maar niet vooraleer hij in hongerstaking is gegaan en daarmee de aandacht van geheel Amerika op zich vestigt, slaagt hij erin het nodige geld bij elkaar te krijgen. De omroepreus N.B.C. stelt o.a. gratis zendtijd beschikbaar. Op minder dan twee dagen is er 65.000 dollar binnen. Er zijn inmiddels wel drie jaar voorbijgegaan.
De "Voice of Peace" kan eindelijk tot radiostation worden omgebouwd en begint half maart 1973 aan de grote overtocht.
Er zijn talloze moeilijkheden, gaande van lekken in de romp al over een arrestatie in het Spaane Malaga tot hevige stormen die het schhip teisteren. Uiteindelijk gaat het Peace Ship bij Tel Aviv , IsraŽl, voor anker.
Op 26 mei 1973 beginnen de eerste programma's. Tony Allan, eerder bij Radio's Scotland, Nordsee en Caroline, is de eerste programmaleider.

Op 6 October 1973 breekt er een nieuwe oorlog uit tussen IsraŽl en Egypte.
Het zendschip wordt daarom voor het Suez Kanaal verankerd, later voor Famagustan in Cyprus. Kort daarop worden de uitzendingen, uit geldgebrek, gestaakt. Via Ashdod komt het schip nu in Marseille aan. Abie ziet zich verplicht op zoek te gaan naar nieuwe sponsers. Even lijkt het erop dat hij het schip zal verhuren aan een groep Belgen die "Radio Benelux" willen beginnen. Op de valreep schenkt een familie uit Franse Marseille de vredesapostel voldoende centen om terug naar IsraŽl te varen en de uitzendingen te hervatten.
In IsraŽl volgt een ontvangst met bloemen, brood, bier en vreugde. De "Voice of Peace" raakt nu snel populair. In zoverre zelfs dat de IsraŽlische regering in 1976 een officiŽle tegenhanger voor de zeezender opzet. "Radio Gal Gamil" (wat Kanaal Drie betekent). Met ups en downs wordt de "Voice of Peace eindelijk een volwaardige commerciŽle zender. De "Voice of Peace van ergens in de Middellandse zee", zoals de call van het station is. Een Oosterse piraat met Angelsaksische programma's en in de lucht dankzij Westeuropese hulp. Het systeem werkt tot 1996 want dan houdt Abie Nathan ermee op. De vrede tussen IsraŽl en de Palestijnen is een papieren feit. Abie Nathan heeft zijn doel bereikt !

Technische fiche.
***************

Radio Hauraki
============

Radio Free America
=================

Voice of Peace
=============